6306 sayılı Kanun kapsamındaki faiz destekli krediler, bankaların isteksizliği ve artan faiz oranları nedeniyle uzun süredir fiilen işlevsiz hale geldi. Özellikle yüksek enflasyon ortamında riskli yapı maliklerinin mevcut ticari kredi faizleriyle kentsel dönüşüm projelerini finanse etmesi neredeyse olanaksızlaştı. Bu tabloda Dünya Bankası destekli kentsel dönüşüm kredisi, riskli yapı maliklerine yeni ve somut bir finansman kapısı açıyor.

Dünya Bankası Kentsel Dönüşüm Kredisi Nedir?

Dünya Bankası kentsel dönüşüm kredisi, resmi adıyla İklim ve Afetlere Dayanıklı Şehirler Projesi (İADŞP) kapsamında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen uzun vadeli bir finansman programıdır.

Proje, Dünya Bankası’nın 2022 yılında Türkiye’ye açtığı 512 milyon dolarlık kredi paketine dayanmaktadır. Bu paketin 338,5 milyon dolarlık bölümü doğrudan hanelerin konutlarını depreme ve iklim risklerine karşı yeniden inşa etmesini veya güçlendirmesini sağlayacak uygun maliyetli finansman mekanizmalarına ayrılmıştır. Kalan 173,6 milyon dolarlık pay ise İller Bankası (İLBANK) aracılığıyla belediyelerin dayanıklı altyapı yatırımlarına yönlendirilmiştir.

Projenin temel hedefi deprem ve iklim tehlikelerine karşı dayanıklı konutlara erişimi genişletmek ve kentsel altyapıyı güçlendirmektir. Dünya Bankası finansmanı sayesinde piyasa koşullarının çok altında faiz oranları ve uzun vadeler sunulabilmektedir.

İADŞP Hangi İllerde Geçerli?

İADŞP şu anda 7 ilde uygulanmaktadır:

  • İstanbul
  • İzmir
  • Kocaeli
  • Sakarya
  • Manisa
  • Tekirdağ
  • Kahramanmaraş

Bu illerin tamamı Türkiye’nin yüksek sismik risk bölgesinde yer almakta olup ülke nüfusunun ve ekonomik faaliyetin önemli bir bölümünü barındırmaktadır. Kredi başvuruları ilk etapta İstanbul, İzmir, Kocaeli, Sakarya, Manisa ve Tekirdağ’da başlamış olup Kahramanmaraş’ta süreç ayrıca yürütülmektedir.

2026 Güncel Kredi Koşulları

Dünya Bankası destekli kentsel dönüşüm kredisinin güncel koşulları şu şekildedir:

Kredi tutarı bağımsız bölüm başına en fazla 3.000.000 TL olarak belirlenmiştir. Toplam vade 180 ay, yani 15 yıldır. İlk 1 yıl ödemesiz dönem uygulanır; taksit ödemeleri ikinci yıldan itibaren başlar. Aylık faiz oranı ise %0,69 seviyesindedir; bu da yıllık yaklaşık %8,28’e karşılık gelmektedir.

Somut bir örnekle ifade etmek gerekirse: 3 milyon TL kredi kullanıldığında ödemesiz dönem sonrası aylık taksit tutarı yaklaşık 29.156 TL, toplam geri ödeme ise yaklaşık 5.248.000 TL olmaktadır. Mevcut piyasa koşullarındaki ticari konut kredisi faizleriyle kıyaslandığında bu rakamlar ciddi bir avantaj sunmaktadır.

Ek Faiz İndirimi Kategorileri

İADŞP’nin dikkat çeken özelliklerinden biri kümülatif faiz indirimi sistemidir. Belirli şartları taşıyan hak sahipleri temel faiz oranının üzerine ek indirimlerden yararlanabilmektedir. Birden fazla kategoriyi karşılayan kişi tüm indirimlerin toplamından faydalanır.

Tek konut sahipleri için yıllık %0,25 indirim uygulanır. Bu indirim, riskli yapıdaki bağımsız bölüm haricinde tapuda kayıtlı başka konutu bulunmayan malikleri kapsar. Orta ve düşük gelir grubundaki haneler de yıllık %0,25 indirimden yararlanır. Dezavantajlı gruplar — şehit aileleri, emekliler, en az %40 engelli vatandaşlar ve hanehalkı reisi kadın olan haneler — için yıllık %0,25 ek indirim sağlanır. Son olarak enerji verimliliği teşviki kapsamında A sınıfı Enerji Kimlik Belgesi alan yapılar için yıllık %0,50, B sınıfı için yıllık %0,25 indirim uygulanır. Bu kategori yeni yapılacak binanın çevresel standartlara uygun tasarlanmasını teşvik etmek amacıyla eklenmiştir.

Dört kategorinin tamamını karşılayan bir hak sahibi yıllık toplamda %1,25’e varan faiz indirimi elde edebilir. Bu durumda efektif faiz oranı son derece avantajlı bir seviyeye gerilemektedir.

Dünya Bankası Kentsel Dönüşüm Kredisi Başvuru Şartları

Bu kredi yalnızca gerçek kişi riskli yapı maliklerine açıktır. Tüzel kişiler, kiracılar ve sınırlı aynî hak sahipleri doğrudan yararlanamazlar. Başvuruda aranan temel şartlar şunlardır:

  • Taşınmazın proje kapsamındaki 7 ilden birinde bulunması
  • Binanın 6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapı olarak tespit edilmiş olması
  • Bakanlığın ŞANTİYE-M sistemine kayıtlı lisanslı bir müteahhitle sözleşme yapılmış olması
  • Açık icra, takip veya haciz kaydının bulunmaması
  • Aylık taksit tutarının hanehalkı gelirinin %70’ini aşmaması

Başvuru Nasıl Yapılır?

Başvuru süreci üç aşamadan oluşmaktadır. İlk aşamada malik, ŞANTİYE-M sistemine kayıtlı müteahhitle sözleşme yapar; müteahhit İADŞP Ek Taahhütnamesini sözleşmeye ekler. İkinci aşamada yapım ruhsatını alan müteahhit, e-Devlet üzerinden ARAAD (AFDİS) sistemine proje bilgilerini yükleyerek Kentsel Dönüşüm Başkanlığı onayına gönderir. Üçüncü ve son aşamada Başkanlık onayının ardından hak sahibi e-Devlet üzerinden ön başvurusunu tamamlar ve protokol imzalanan banka şubesine fiziki başvuruda bulunur.

Başvuru desteği için proje illerindeki Kentsel Dönüşüm Başkanlığı irtibat ofislerine başvurulabilir. Ofis bilgileri kentseldirenclilik.csb.gov.tr adresinde yayımlanmaktadır.

Dünya Bankası Kredisi ile Yarısı Bizden Arasındaki Farklar

Her iki destek mekanizması birbirini tamamlar ancak farklı koşullara sahiptir. Aynı bağımsız bölüm için ikisinden aynı anda yararlanılamaz; bununla birlikte aynı binadaki farklı malikler farklı destekleri tercih edebilir.

Yarısı Bizden yalnızca İstanbul’da geçerlidir, gelir şartı aramaz ve hibe içerir. Ancak yeni inşaat alanının mevcut alanın 1,5 katını aşmaması ve yapı ruhsatının 1 Nisan 2023 sonrası alınmış olması gerekir. İADŞP kredisi ise 7 ili kapsar, 3 milyon TL’ye kadar kredi sunar, gelir-borç oranı gibi kredibilite şartları aranır fakat 1,5 kat sınırlaması bulunmaz. Dolayısıyla Yarısı Bizden koşullarını sağlayamayan projeler — örneğin inşaat alanı 1,5 katı aşan yapılar — İADŞP kredisine ayrıca başvurabilir.

Kentsel Dönüşüm Sürecinin Tamamını Öğrenin

Dünya Bankası kredisi, kentsel dönüşüm sürecinin yalnızca finansman ayağını oluşturuyor. Riskli yapı tespitinden yıkım kararına, müteahhit seçiminden sözleşme detaylarına, kira yardımından tapu işlemlerine kadar bilinmesi gereken çok daha geniş bir süreç var. Tüm bu aşamaları tek bir kaynaktan, adım adım ve güncel mevzuata uygun şekilde öğrenmek için Beleg Kentsel Dönüşüm Rehberi‘ni inceleyebilirsiniz.

Bu yazı Mayıs 2026 itibarıyla geçerli bilgilere dayanılarak hazırlanmıştır. Güncel kredi koşulları ve başvuru bilgileri için kentseldirenclilik.csb.gov.tr adresini takip ediniz.