Kentsel dönüşümde “Yarısı Bizden” kampanyası, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında riskli yapı tespiti yaptıran vatandaşlara sunulan bir devlet destekli kredi programıdır. Bu kampanyayla, kentsel dönüşüm sürecine giren hak sahiplerinin konut kredisi faiz yükünün yarısı devlet tarafından karşılanarak mali süreç önemli ölçüde hafifletilmektedir. Kampanya, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda yürütülmekte olup kentsel dönüşümün hızlandırılması ve vatandaşların güvenli konutlara kavuşturulması amacını taşımaktadır.
“Yarısı Bizden” Kampanyası Nasıl Ortaya Çıktı?
Türkiye’nin deprem kuşağında yer alması ve yapı stokunun önemli bir bölümünün mühendislik standartlarının altında kalması, kentsel dönüşümü bir tercih değil zorunluluk haline getirmiştir. Ancak dönüşüm sürecinin en büyük engellerinden biri, maliklerin yeni konut inşası veya güçlendirme sürecinde karşılaştıkları yüksek finansman maliyetidir.
Bu soruna çözüm olarak hayata geçirilen “Yarısı Bizden” kampanyası, devletin konut kredisi faizinin yarısını üstlenmesi ilkesine dayanmaktadır. Kampanya, özellikle 2023 Kahramanmaraş depremleri sonrasında kentsel dönüşüm bilincinin artmasıyla birlikte daha geniş bir vatandaş kitlesine ulaşmış ve başvuru sayılarında belirgin bir yükseliş yaşanmıştır.
“Yarısı Bizden” Kampanyasından Kimler Yararlanabilir?
Kampanyadan yararlanabilmek için belirli şartların sağlanması gerekmektedir. Bu şartlar, programın doğru hedef kitleye ulaşmasını ve kaynakların etkin kullanılmasını güvence altına almaktadır.
Hak sahipliği şartları şu şekilde özetlenebilir: başvuru sahibinin 6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapı tespiti yaptırmış olması, riskli yapı kararının kesinleşmiş olması, başvuru sahibinin yapıda malik sıfatıyla kayıtlı bulunması ve daha önce aynı kanun kapsamında kredi desteğinden yararlanmamış olması gerekmektedir.
Kiracılar doğrudan bu kampanyadan yararlanamamakla birlikte, kentsel dönüşüm sürecinde ayrı bir kira yardımı hakkına sahiptirler. Maliklerin birden fazla bağımsız bölüme sahip olması durumunda ise destek koşulları başvuru anındaki güncel mevzuata göre değerlendirilmektedir.
Kentsel Dönüşüm Kredisinde Faiz Desteği Nasıl Hesaplanır?
“Yarısı Bizden” kampanyasının temel mekanizması, konut kredisi faiz oranının yarısının devlet tarafından sübvanse edilmesidir. Bu hesaplama şu şekilde çalışır: anlaşmalı bankalardan kullanılan kentsel dönüşüm kredisinin aylık faiz oranının yüzde ellisi Bakanlık bütçesinden karşılanır, kalan yüzde elli ise hak sahibi tarafından ödenir.
Kredi limitleri ve vade süreleri, Bakanlığın belirlediği üst sınırlara tabidir. Bu limitler dönemsel olarak güncellenmekte ve ekonomik koşullara göre revize edilmektedir. Hak sahipleri, güncel kredi limitleri ve faiz oranları hakkında anlaşmalı bankalardan veya Bakanlığın resmi kanallarından bilgi alabilir.
Önemli bir ayrıntı olarak, faiz desteği yalnızca konut yapımı veya satın alımı amacıyla kullanılan kredilere uygulanmaktadır. Güçlendirme kredileri için de ayrı destek mekanizmaları bulunmakta olup bunlar farklı koşullara tabi olabilmektedir.
“Yarısı Bizden” Kampanyasına Başvuru Süreci
Kampanyaya başvuru süreci belirli aşamalardan oluşmaktadır ve her aşamanın doğru şekilde tamamlanması başvurunun sonuçlanması için kritik önem taşır.
İlk adım olarak riskli yapı tespiti sürecinin tamamlanmış ve kararın kesinleşmiş olması gerekmektedir. Riskli yapı tespiti, Bakanlık lisanslı kuruluşlar tarafından gerçekleştirilir ve tespit raporunun il müdürlüğüne iletilmesiyle süreç resmiyet kazanır.
İkinci adımda hak sahipleri, üçte iki çoğunluk kararıyla yapının yıkılıp yeniden inşa edilmesi yönünde anlaşma sağlamalıdır. Bu anlaşma, müteahhit seçiminden proje onayına kadar birçok alt süreci içermektedir.
Üçüncü aşamada, anlaşmalı bankalardan birine kentsel dönüşüm kredisi başvurusu yapılır. Başvuru sırasında riskli yapı tespit raporu, tapu belgesi, kimlik belgesi, gelir belgeleri ve varsa müteahhit ile yapılan sözleşme gibi belgeler istenmektedir.
Son aşamada banka, kredi değerlendirmesini tamamladıktan sonra uygun bulunan başvurular için kredi kullandırımı gerçekleştirilir ve faiz desteği otomatik olarak uygulanır. Hak sahibi, yalnızca kendi payına düşen faiz tutarını öder.
Kampanya Kapsamında Sunulan Diğer Devlet Destekleri
“Yarısı Bizden” kampanyası, kentsel dönüşüm sürecinde sunulan devlet desteklerinin yalnızca bir bölümünü oluşturmaktadır. Hak sahiplerinin yararlanabileceği diğer destekler de sürecin mali boyutunu önemli ölçüde hafifleten unsurlardır.
Kira yardımı, riskli yapının tahliyesi sonrasında hak sahiplerine belirli bir süre boyunca aylık olarak ödenen destektir. Bu yardım, yeni konutun tamamlanmasına kadar geçen sürede maliklerin barınma ihtiyacını karşılamaya yöneliktir.
Taşınma yardımı, riskli yapıdan taşınma sürecinde oluşan masrafları kısmen karşılamak amacıyla bir defaya mahsus yapılan ödemedir.
Damga vergisi ve harç muafiyeti ise kentsel dönüşüm kapsamındaki işlemlerde önemli bir maliyet avantajı sağlar. Yapı ruhsatı, tapu devir işlemleri ve noter masraflarında uygulanan bu muafiyetler, sürecin toplam maliyetini düşürmektedir.
“Yarısı Bizden” Kampanyasında Dikkat Edilmesi Gerekenler
Kampanyadan yararlanmak isteyen hak sahiplerinin bazı önemli noktalara dikkat etmesi, sürecin sorunsuz ilerlemesi açısından büyük önem taşımaktadır.
Öncelikle, kredi başvurusunun kampanya kapsamındaki anlaşmalı bankalar üzerinden yapılması gerekmektedir. Anlaşma dışı bankalardan kullanılan kredilere faiz desteği uygulanmamaktadır. Anlaşmalı banka listesi Bakanlık tarafından kamuoyuyla paylaşılmakta ve dönemsel olarak güncellenebilmektedir.
Başvuru sürecinde belge eksikliği en sık karşılaşılan gecikme nedenlerinden biridir. Tüm evrakların tam ve güncel olarak hazırlanması, sürecin hızlı tamamlanması için kritik bir faktördür.
Ayrıca kredi limitlerinin ve faiz oranlarının dönemsel değişiklik gösterebileceği unutulmamalıdır. Başvuru öncesinde güncel koşulların teyit edilmesi, bütçe planlaması açısından sağlıklı bir yaklaşım olacaktır.
Son olarak, kentsel dönüşüm sürecinin hukuki boyutunun karmaşıklığı göz önünde bulundurulmalıdır. Müteahhit sözleşmesi, kat karşılığı anlaşma ve hak sahipliği devri gibi konularda profesyonel hukuki danışmanlık almak, olası hak kayıplarının önüne geçecektir.
Kentsel Dönüşüm Sürecinin Tamamı İçin Beleg Rehberi
“Yarısı Bizden” kampanyası, kentsel dönüşüm sürecinin mali boyutunu kolaylaştıran önemli bir devlet desteğidir. Ancak kentsel dönüşüm; riskli yapı tespitinden tahliyeye, müteahhit seçiminden yeni konut teslimine kadar birçok aşamayı kapsayan bütüncül bir süreçtir. Bu sürecin her adımında doğru bilgiye sahip olmak, haklarınızı eksiksiz kullanmanız ve olası sorunları önceden önlemeniz açısından büyük önem taşır. Kentsel dönüşüm sürecini baştan sona tüm ayrıntılarıyla öğrenmek, hak sahipliğinden devlet desteklerine kadar her konuda bilgi edinmek için Beleg Kentsel Dönüşüm Rehberi‘ni inceleyebilirsiniz.